Kontakt Lens Reçetesi Nasıl Okunur? SPH, CYL, AX, BC ve DIA Nedir?
Kontakt lens reçetesinde yer alan SPH, CYL, AX, BC ve DIA gibi değerler, doğru kontakt lensin belirlenmesinde önemli bilgiler içerir. Özellikle ilk kez kontakt lens kullanacak kişiler için bu kısaltmalar kafa karıştırıcı olabilir.
Bu rehberde kontakt lens reçetesinde bulunan temel değerlerin ne anlama geldiğini, hangi göz problemleriyle ilişkili olduğunu ve lens seçimi sırasında neden önemli olduklarını açıklıyoruz.
Önemli: Kontakt lens seçimi yalnızca gözlük reçetesindeki değerlere bakılarak yapılmamalıdır. Kontakt lensin göze uygunluğu, ölçüleri ve kullanım şekli göz sağlığı uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.
Kontakt Lens Reçetesi Nedir?
Kontakt lens reçetesi, kişinin görme kusuruna ve kontakt lens kullanımına uygun değerleri içeren bir reçetedir. Gözlük reçetesinden farklı olarak kontakt lens reçetesinde yalnızca görme numarası değil, lensin göze uyumuyla ilgili bazı ölçüler de bulunabilir.
Kontakt lens reçetesinde sıklıkla şu değerlerle karşılaşılır:
SPH: Küresel numara
CYL: Silindir numarası
AX: Astigmatizma ekseni
BC: Base Curve, yani temel eğrilik
DIA: Lens çapı
Lensin türüne göre reçetede bulunan bilgiler değişebilir.

SPH Nedir?
SPH, kontakt lens reçetesindeki küresel numarayı ifade eder. Miyopluk veya hipermetropluk için kullanılan temel optik değerdir.
SPH değerleri genellikle eksi (-) veya artı (+) olarak gösterilir.
Eksi (-) SPH ne anlama gelir?
Eksi değerler genellikle miyopiyi düzeltmek için kullanılır. Miyop kişiler uzaktaki nesneleri net görmekte zorlanabilir.
Örneğin:
SPH: -2.00
ifadesi, lensin belirli bir miyopi derecesini düzeltmek üzere tasarlandığını gösterir.
Artı (+) SPH ne anlama gelir?
Artı değerler genellikle hipermetropinin düzeltilmesinde kullanılır.
Örneğin:
SPH: +1.50
şeklindeki bir değer, hipermetropi düzeltmesi için kullanılan optik gücü ifade eder.
CYL Nedir?
CYL, silindir değeridir ve özellikle astigmatizmanın düzeltilmesinde kullanılır.
Astigmatizma bulunan kontakt lens reçetelerinde SPH değerinin yanında CYL değeri de yer alabilir.
Örneğin:
SPH: -2.00
CYL: -1.25
şeklinde bir reçetede CYL değeri, astigmatizma düzeltmesiyle ilgili bilgiyi gösterir.
Astigmatizma için kullanılan kontakt lensler genellikle torik lensler olarak adlandırılır.
AX Nedir?
AX, yani axis/eksen değeri, astigmatizma düzeltmesinin hangi eksende uygulanacağını gösterir.
Genellikle 0 ile 180 derece arasında ifade edilir.
Örneğin:
CYL: -1.25
AX: 90°
şeklinde bir reçete, astigmatizma düzeltmesinin belirli bir eksende yapılması gerektiğini belirtir.
AX değeri özellikle torik kontakt lens seçiminde önemlidir. CYL ve AX değerlerinin birlikte değerlendirilmesi gerekir.
BC Nedir?
BC, İngilizce Base Curve ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede temel eğrilik olarak ifade edilebilir.
BC değeri kontakt lensin eğriliğiyle ilgilidir ve lensin göz yüzeyine uyumunda önemli rol oynar.
Örneğin bir kontakt lens üzerinde:
BC: 8.6
gibi bir değer görülebilir.
Ancak BC değerinin tek başına değerlendirilmesi doğru değildir. Lensin tasarımı, çapı ve kişinin göz yapısı da lens uyumunda rol oynar.
Bu nedenle farklı markaların aynı BC değerine sahip lensleri gözde tamamen aynı şekilde hissedilmeyebilir.
DIA Nedir?
DIA, İngilizce Diameter kelimesinin kısaltmasıdır ve lensin çapını ifade eder.
Milimetre cinsinden belirtilir.
Örneğin:
DIA: 14.2 mm
şeklindeki bir değer lensin çapını gösterir.
DIA değeri, lensin göz üzerindeki konumunu ve kapladığı alanı etkileyen ölçülerden biridir.
Kontakt Lens Reçetesindeki Değerler Nasıl Okunur?
Örnek bir reçete üzerinden düşünelim:
Sağ Göz
SPH: -2.00
CYL: -0.75
AX: 180
BC: 8.6
DIA: 14.2
Sol Göz
SPH: -1.75
CYL: -0.50
AX: 170
BC: 8.6
DIA: 14.2
Bu değerlerin her biri farklı bir bilgiyi ifade eder.
SPH ; Küresel optik güç
CYL ; Astigmatizma için silindir değeri
AX ; Astigmatizma ekseni
BC ; Lensin temel eğriliği
DIA ; Lensin çapı
Bu nedenle kontakt lens satın alırken yalnızca SPH numarasına bakmak yeterli değildir.
Gözlük Reçetesi ile Kontakt Lens Reçetesi Aynı mı?
Hayır. Gözlük reçetesi ile kontakt lens reçetesi aynı bilgilerden oluşmayabilir.
Gözlük camı gözden belirli bir mesafede bulunurken kontakt lens doğrudan göz yüzeyinde konumlanır. Bu nedenle özellikle belirli numara aralıklarında gözlük ve kontakt lens arasında optik güç açısından farklılıklar ortaya çıkabilir.
Ayrıca kontakt lens seçiminde BC, DIA ve lens tasarımı gibi gözlük reçetesinde bulunmayan veya farklı şekilde değerlendirilen bilgiler önem kazanabilir.
Bu nedenle gözlük reçetesindeki numaraları doğrudan kontakt lens siparişinde kullanmak yerine, uygun kontakt lens reçetesi ve profesyonel değerlendirme ile hareket edilmelidir.
BC ve DIA Neden Önemlidir?
Kontakt lensin yalnızca numarasının doğru olması yeterli değildir.
Lensin gözle uyumu da önemlidir.
BC ve DIA gibi değerler:
Lensin göz üzerinde nasıl konumlanacağını,
Lensin hareketini,
Kullanım konforunu,
Görüşün stabilitesini
etkileyebilen faktörler arasındadır.
Bu nedenle kontakt lens seçerken yalnızca “kaç numara lens kullanıyorum?” sorusuna odaklanmak yerine lensin diğer özelliklerinin de değerlendirilmesi gerekir.
Astigmatizma Varsa Hangi Değerlere Bakılır?
Astigmatizma bulunan kişilerde kontakt lens reçetesinde özellikle:
SPH
CYL
AX
değerleri önem kazanır.
Astigmatizma için tasarlanan torik kontakt lenslerde CYL ve AX değerleri görme düzeltmesinin önemli parçalarıdır.
Torik lenslerin göz üzerinde doğru konumda kalması da görüş kalitesi açısından önemlidir.
Kontakt Lens Reçetesinde Sağ ve Sol Göz Neden Farklıdır?
Sağ ve sol gözün görme kusurları aynı olmayabilir.
Örneğin:
Sağ göz: -2.00
Sol göz: -1.50
şeklinde farklı değerler bulunabilir.
Bu nedenle kontakt lens siparişlerinde sağ ve sol göz değerlerinin doğru seçilmesi önemlidir.
Özellikle internet üzerinden numaralı lens satın alırken ürün sayfasındaki sağ ve sol göz seçeneklerinin reçeteyle dikkatlice karşılaştırılması gerekir.
Kontakt Lens Alırken Sadece Numaraya Bakmak Yeterli mi?
Hayır.
Kontakt lens seçiminde aşağıdaki bilgiler birlikte değerlendirilmelidir:
Lensin optik gücü
Astigmatizma değeri varsa CYL
Astigmatizma ekseni varsa AX
Lensin BC değeri
Lensin DIA değeri
Lensin kullanım süresi
Lens materyali ve tasarımı
Göz yapısına uygunluğu
Kullanım amacı
Göz sağlığı uzmanının önerileri
Bu nedenle doğru kontakt lens, yalnızca doğru numaraya sahip lens anlamına gelmez.
Kontakt Lens Reçetesi Olmadan Lens Alınır mı?
Kontakt lens, gözün doğrudan üzerine yerleştiği için kişiye uygunluğunun değerlendirilmesi önemlidir.
Özellikle ilk kez kontakt lens kullanacak kişilerin göz muayenesi ve kontakt lens uyumu konusunda uzman değerlendirmesi yaptırması önerilir.
Daha önce kullandığınız bir lens olsa bile farklı bir marka veya model seçerken lensin ölçülerinin ve tasarımının değişebileceğini unutmamak gerekir.
Kontakt Lens Reçetesini Doğru Okumak Neden Önemlidir?
Kontakt lens reçetesindeki her değer farklı bir işlev taşır.
SPH görme kusurunun temel optik gücünü,
CYL astigmatizma düzeltmesini,
AX astigmatizma eksenini,
BC lens eğriliğini,
DIA ise lens çapını ifade eder.
Bu değerlerin doğru anlaşılması, kontakt lens seçiminde kullanıcıların daha bilinçli hareket etmesine yardımcı olur.
Kontakt Lens Reçetesi Hakkında Sık Sorulan Sorular
SPH ne demek?
SPH, kontakt lens reçetesindeki küresel optik gücü ifade eder. Miyopi ve hipermetropinin düzeltilmesinde kullanılan temel değerlerden biridir.
CYL ne demek?
CYL, silindir değeridir ve astigmatizma düzeltmesiyle ilgilidir.
AX ne demek?
AX veya Axis, astigmatizma düzeltmesinin eksenini ifade eder ve derece cinsinden belirtilir.
BC ne demek?
BC, Base Curve yani lensin temel eğriliğidir. Kontakt lensin göz yüzeyine uyumuyla ilişkili önemli ölçülerden biridir.
DIA ne demek?
DIA, Diameter kelimesinin kısaltmasıdır ve kontakt lensin çapını milimetre cinsinden ifade eder.
Gözlük reçetesiyle kontakt lens alınabilir mi?
Gözlük ve kontakt lens reçeteleri aynı olmayabilir. Kontakt lensin göze uygunluğu ve gerekli lens değerleri profesyonel değerlendirme ile belirlenmelidir.
Her kontakt lensin BC ve DIA değeri aynı mıdır?
Hayır. Lens markasına, modeline ve tasarımına göre BC ve DIA değerleri değişebilir.
Astigmatizma için hangi lens kullanılır?
Astigmatizmanın düzeltilmesi için genellikle torik kontakt lensler kullanılır. Uygun lensin belirlenmesinde CYL ve AX gibi değerler önemlidir.
Sağ ve sol göz için farklı lens numarası kullanılabilir mi?
Evet. Sağ ve sol gözün numaraları farklı olabilir. Kontakt lens seçiminde her gözün reçete değerleri ayrı ayrı dikkate alınmalıdır.
Kontakt lens reçetesindeki SPH, CYL, AX, BC ve DIA değerlerini anlamak, lens seçimini daha bilinçli yapmanıza yardımcı olur. Ancak kontakt lens seçiminde yalnızca numara değil, lensin göze uyumu ve kullanım özellikleri de önemlidir.
Doğru kontakt lens seçimi için güncel göz muayenesi ve kontakt lens değerlendirmesi yapılması en güvenli yaklaşımdır.
Lensoptikal'de numaralı lens, astigmat lens ve farklı kullanım sürelerine sahip kontakt lens seçeneklerini incelerken reçetenizdeki değerleri ürün özellikleriyle dikkatlice karşılaştırabilirsiniz.

